Categorieën
Geschiedenis

Wandeling Wijlre dorp – Kapolder

We starten op de Gulperweg vanaf het goed gerestaureerde voormalige tolhuis, annex café-restaurant. De originele gevelsteen wijst nog op de vroegere functie van openbaar lokaal ,, au-casino 1862’’. We lopen richting Geulbrug, die sinds de herbouw na de Tweede Wereldoorlog niet veranderd is, we merken alleen op dat de oevers met grote stukken natuursteen verstevigd zijn door stichting Roer en Overmaas, de huidige beheerder van de Geul.

De parkeerplaats voor deze wandeling, gelegen aan de kwakkerpool, achter het kasteel Wijlre is een ideale uitvalsbasis voor onderstaande wandeling.

We starten op de Gulperweg vanaf het goed gerestaureerde voormalige tolhuis, annex café-restaurant. De originele gevelsteen wijst nog op de vroegere functie van openbaar lokaal ,, au-casino 1862’’.  We lopen richting Geulbrug, die sinds de herbouw na de Tweede Wereldoorlog niet veranderd is, we merken alleen op dat de oevers met grote stukken natuursteen verstevigd zijn door stichting Roer en Overmaas, de huidige beheerder van de Geul. De brug over en onze blik richt zich naar links, de Brand Bierbrouwerij, het eerste wat opvalt, is dat de hoge witte moutopslagtoren die de brouwerij in het landschap markeerde, verdwenen is. Was er tijdens de bouw van de toren kritiek op de realisering, nu was er kritiek op de afbraak, het kan verkeren. Het nieuwe in 1980 geopende brouwhuis is nu de blikvanger. Ook de gevels in de Brouwerijstraat kregen een opknapbeurt na afbraak van de toren en zijn sinds enige tijd opgefleurd met decoraties. Verder wandelend zien we dat de verkeerssituatie drastisch veranderd is, de Holegracht is eenrichtingsweg geworden en het verkeer vanuit de Brouwerijstraat naar de Holegracht heeft voorrang op het verkeer vanuit Gulpen. De grote boerderij, waar we voor staan, zonder boerenbedrijvigheid, is mooi gerestaureerd en is een visitekaartje voor ons dorp. Aan de Holegracht ligt aan de linkerkant ook een goed gerestaureerde boerderij met twee poorten. Rechts het oude Patronaat, omgevormd van parochieel gemeenschaphuis tot appartementencomplex, een goede oplossing voor een dergelijk gebouw, met dakkapellen. Aan de achterkant van het patronaat is een groep woningen gerealiseerd met de naam Stalshof. Op de hoek met de Knipstraat, op de plaats van de meisjes-, later kleuterschool, staat een woningencomplex dat er fris en verzorgd uitziet. Er tegenover,  richting Marchierstraat kijkend zien we een fraai ogend gebouw op de plaats van het oude postkantoor, de latere frituur. Het geheel nieuwe gebouw doet dienst als woonvoorziening voor verstandelijk gehandicapten ‘’Radar’’.
Via de Knipstraat slaan we links de Leienhuisweg in. Aan de rechterkant het Leienhuis, verbouwd tot kampeerboerderij. De eigenaresse heeft de vakwerkgevel aan de straatkant prachtig in ere hersteld. Verder de weg oplopend gaan we op het einde naar links, de Parallelweg in. Het eerste wat opvalt zijn nieuwbouwwoningen aan de rechterkant, dit is op de plaats waar de palletfabriek stond. 

pastedGraphic.png

De leefbaarheid van de buurt gaat erop vooruit, maar wel ten koste van de bedrijvigheid in ons dorp die toch al flink gereduceerd is. Aan de Parallelweg is in het stationnetje op de dag van vandaag een friture gevestigd, een oplossing voor het lang leegstaande gebouw.

Naast het station gelegen gebouwen van de oude fruitveiling zijn veranderd  in een ,,Kunst en Verzamelhuis’’, een tentoonstellingsruimte voor artikelen uit grootmoeders tijd en nog veel ouder. Ook een atelier van een kunstenares is er in gevestigd. Een bezoek aan de 20 ingerichte tentoonstellingkamers of de workshops in het kunstatelier is meer dan de moeite waard. Een unieke aanwinst voor ons dorp. Even verder, op de plaats van de oude Boerenbond, is nu een donker grijs gebouw ten behoeve van een groenbedrijf verschenen. 

pastedGraphic_1.png

Plek voormalig boerenbond Anno 2016

Vervolgens links de Elkenraderweg naar beneden. Op de hoek van deze weg met de Jan van Houtemstraat staat aan de rechterkant een gebouw van de Rabobank, gesloten en geheel verlaten. Zelfs de pinautomaat is verdwenen. Een gemis voor ons dorp, ondanks de zo gepropageerde klantvriendelijkheid van de bank. De zes aan de linkerkant staande oude huizen zijn vervangen door eigentijdse woningen. Wij vervolgen nu de Jan van Houtem straat verder en slaan de Pastoor Maessenstraat naar links in. Het woningencomplex aan de linkerkant, ,,de Aw Kolonie’’ gebouwd in 1922, voor die tijd een ongekende luxe, maar in deze tijd hopeloos verouderd en uitgewoond was aan vervanging toe. Het is een degelijk project geworden dat de toets der kritiek met gemak doorstaat.

Nu weer linksaf, de geheel vernieuwde Valkenburgerweg op, die met zijn met groen beplante middenbermen, tevens verkeersremmers, de goedkeuring kan wegdragen. Aan de linkerkant de grotere woningen van ‘’ hof van Geuldal van het Pastoor Maessen complex. Woningen met een prachtig uitzicht op het Geuldal. Even verder aan de linkerkant is op plaats van de oude Kopak supermarkt nu een assurantie en bankkantoor gevestigd. Men kan zich verbazen wat er op zo’n korte tijd veranderd is. Aan de rechterkant  het vroegere café ,,Berg en Dal’’ van de fam. Didden.  Na diverse eigenaren-exploitanten verbouwd naar een appartementen complex. Hier tegenover, hoek Dorpstraat – Elkenraderweg lag  het pand van de kolenhandel en fruitbedrijf Heiligers. Wat altijd de indruk wekte van simpele architectuur was is nu ook veranderd in een wooncomplex, dat er strak en verzorgd uitziet. Aan de overzijde heeft wel de grootste aderlating van ons dorpsgezicht plaatsgevonden. Het statige hotel Heiligers met zijn klein parkje met oude bomen is vervangen door de ,,Heiligers hook’’. Een gebouw waar elke vierkante meter gebruikt is om zoveel mogelijk woonruimte te creëren, met een niet dorpskarakter. Heel jammer dat hotel Heiligers, jarenlang het visitekaartje van ons dorp, het veld heeft moeten ruimen. Een stukje verder aan de rechterkant, alweer staan we voor een horecapand, het uit 1910 stammende hotel-café-restaurant Bemelmans. Het staat er leeg en troosteloos bij maar is in andere handen over gegaan. Er hangt een paardenkop aan de gevel, dit duidde vroeger op de aanwezigheid van een paardendokter. Voor de paardentractie die aan het begin van de negentiende eeuw nog gebruikelijk was.

 In de zelfde Dorpstraat heeft slagerij Kroese de poorten gesloten wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Even verder aan de rechterkant zien we nog een glimp van ons oude dorp, een paar kapitale bomen daterende uit 1890 bij het oude woonhuis van hoofdonderwijzer meester Giessen. Beeldbepalend voor dit stukje Dorpstraat. Aan de rechterkant is het voormalige kantoor van een bank veranderd in een kapsalon. De telefooncel is verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor een kunstwerk ,,d’r bok’’. 

We slaan rechtsaf de Brouwerijstraat in en zien aan de linkerkant een nieuw complex, dat is verschenen op de plaats van een paar woonhuizen en een voormalige supermarkt die en passant ook het rijtje woonhuizen van de Kerkstraat opslokt. 

pastedGraphic_2.png

In dit modern gebouw zijn woonappartementen en een lokale supermarkt gerealiseerd. de laatste kruidenier in ons dorp. Aan de rechterkant is het ontvanglokaal van de brouwerij, voorheen café ,,Awt Wielder’’ veranderd in een leuke alom bekende groentewinkel. Verder lopend ziet men dat aan de linkerkant het groepje oude dennenbomen is gerooid en de berm voor de kerk met natuurlijke begroeiing met wilde bloemen vervangen is door een bodembedekker. Verder wandelend valt het vroeger witte gebouw van de brouwerij op door de bordeauxrode kleur. De koperen ketels zijn nog altijd een blikvanger en behoren nu met het in het rode gebouw gevestigd Brand-museum tot de bezienswaardigheden van de gasten/bezoekers. De naast het oude brouwhuis gelegen gebouwen kregen een facelift en zien er nu modern uit. We lopen terug via de kerktrap naar de voordeur van de deels gerestaureerde/verbouwde St. Gertrudis kerk. De nieuwe glas in lood ramen van glazenier Dibbets zijn landelijk bekend, maar zijn alleen van buiten te zien omdat de kerk niet geopend is buiten kerkdiensten, jammer voor de bezoekers de er speciaal voor naar Wijlre komen. Wat jammer is dat de eeuwenoude, door vele miljoenen voetstappen uitgesleten monumentale dorpel van de ingangsdeur, vervangen is door een strakke nieuwe, waardoor het rijke Roomse leven en het massaal kerkbezoek niet meer zichtbaar is. Wat opvalt, is het kerkhof zonder struik of boom, met strakke paden met kiezel. Het even verder aan de linkerkant gelegen voormalige café Kikken, waarvan overigens het hele interieur nog intact is, is het restant van de oude Kerkstraat. 

pastedGraphic_3.png

We lopen het parkeerterreintje voor de supermarkt over en bevinden ons in de Marchierstraat tegenover een verdwenen stukje awt Wielder  Met het afbreken van het groepje vakwerkhuizen  ,,i gen hook’’ en het vervangen door nieuwbouw is een, van de laatste oude dorpsgezichten verdwenen. 

De Marchierstraat verder rechts inlopend valt op dat de oude timmerfabriek St.Jozef en het Dusch-huis ook verdwenen is en op deze plek een parkeerplaats voor de brouwerij is aangelegd. 

  Deze parkeerplaats voor het personeel van de brouwerij werd in het najaar van 2012 omgetoverd in een openluchttheater voor de opvoering van ,,Trui’’ een verhaal over St.Gertrudis van Nijvel bij het 750 jaar bestaan van onze parochie, waarin tientallen inwoners van ons dorp een rol speelden. Verder wandelend zien we dat het oude pand van fam. Schins nog behoorlijk intact is zij het dat de voordeur veranderd is in een venster. 

Het pand huisveste een timmerwerkplaat annex aannemersbedrijf van de familie Schins. Het tegenoverliggende pand van de voormalige drogisterij is geschikt gemaakt voor bewoning en even verder is de voormalige  S.R.V.,kruidenierszaak van Bertha Scheepers ook gesloten. 

 Aan de Marchierstraat 32 staat een van de laatste vakwerkhuizen, of wat daar nog van over is, in ons dorp. Verder lopend de Knipstraat in valt op, dat het wegdek vernieuwd is en de verkeersituatie aangepast. De oude vakwerkschuur aan de rechterkant, deels vakwerk, deels Kundersteen heeft plaatsgemaakt voor een moderne woning. Het voormalige café ,,Victoriabar’’ is niet meer herkenbaar. Door verbouwing tot woning. Het is nu een atelier van een klavecimbel bouwer. Even verder richting Kapolder, aan de rechterkant is er na de in 1978 gebouwde waterzuivering niet veel veranderd. Aan de ingang van dit complex wordt opgeluisterd met een beeld van kunstenaar Dick Roijmans uit Mechelen.

Verder wandelend komen we, ook weer aan de rechterkant, aan een tuincentrum met grote kassen op de plaats van een vroegere groenteplanten handel. Restaurant ,,De Pelikaan’’ aan de linkerkant gelegen is het laatste opmerkelijke gebouw op deze wandeling dat nog herkenbaar is uit het verleden. We keren op onze schreden terug naar ons dorp. Onderweg genietend van het prachtige uitzicht over de beemden en weilanden langs de Geul en het bos van de Dolsberg.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.